Mantelzorg · geld en ondersteuning
Mantelzorg is meestal onbetaald. Toch zijn er regelingen die kosten kunnen verlagen, tijdelijk lucht kunnen geven of het mogelijk maken om bepaalde toegekende zorg betaald te leveren. Welke route past, hangt af van de zorgsituatie, de gemeente, de zorgverzekering en soms het persoonsgebonden budget van degene voor wie u zorgt.
Gecontroleerd op 17 augustus 2026 · Informatie voor Nederland
Er bestaat in Nederland geen algemene landelijke vergoeding of salaris voor mantelzorg. Wel kan een gemeente een mantelzorgwaardering geven, kan respijtzorg vanuit verschillende zorgwetten worden geregeld en kan een mantelzorger in sommige situaties betaald worden uit een toegekend pgb. Ook aanvullende zorgverzekeringen, zorgverlof en lokale regelingen kunnen financieel relevant zijn. Controleer daarom per regeling wie verantwoordelijk is en welke voorwaarden gelden.
Mantelzorg is hulp die iemand vanuit een persoonlijke relatie geeft aan een naaste. Die inzet is normaal gesproken onbetaald. Een vergoeding ontstaat pas als daar een specifieke regeling voor bestaat of als bepaalde zorg formeel is toegekend en via een pgb mag worden ingekocht.
1
Er is geen landelijke regeling die mantelzorguren automatisch uitbetaalt. Ook veel extra kosten die u door mantelzorg maakt, worden niet standaard vergoed.
2
Respijtzorg, begeleiding, dagopvang of andere ondersteuning kan afhankelijk van de situatie via gemeente, zorgkantoor, zorgverzekeraar of een pgb worden geregeld.
3
Voor mantelzorgwaardering, parkeren en sommige vormen van ondersteuning bepaalt de gemeente de precieze voorwaarden. Kijk meestal bij de gemeente waar degene voor wie u zorgt woont.
Alleen zorg die binnen de toegekende aanspraak of beschikking valt en volgens de pgb-regels mag worden ingekocht, kan uit het pgb worden betaald. Gewone familiezorg of extra inzet wordt niet automatisch betaalde zorg.
Onderstaande routewijzer onderscheidt mogelijke financiële tegemoetkomingen, regelingen die vooral zorg of tijd overnemen en kosten waarvoor meestal géén algemene landelijke vergoeding bestaat.
Mogelijke financiële tegemoetkoming
De voorwaarden verschillen sterk. Een regeling is dus nooit automatisch van toepassing alleen omdat u mantelzorger bent.
Gemeente
Gemeenten moeten regelen hoe zij mantelzorgers jaarlijks waarderen. Vorm en voorwaarden verschillen lokaal. Vraag de waardering aan bij de gemeente waar degene voor wie u zorgt woont; zoek daar op ‘mantelzorgwaardering’ of ‘mantelzorgcompliment’.
Pgb
Heeft uw naaste een pgb, dan kan een partner of familielid in bepaalde situaties als zorgverlener worden betaald. De zorg moet binnen het pgb vallen en er is een passende zorgovereenkomst nodig. De regels verschillen tussen Wmo, Zvw en Wlz.
Aanvullende verzekering
Controleer uw eigen aanvullende polis én die van degene voor wie u zorgt. Sommige polissen vergoeden bijvoorbeeld respijtzorg, een mantelzorgmakelaar, een logeerhuis, cursussen of andere ondersteuning.
Gemeente
In gemeenten met betaald parkeren kan een mantelzorgparkeervergunning of vergelijkbare regeling bestaan. Voorwaarden en kosten verschillen per gemeente.
Ondersteuning in plaats van geld
Deze vormen leveren meestal geen rechtstreeks inkomen op, maar kunnen voorkomen dat u alle zorg zelf blijft dragen of zelf vervanging moet betalen.
Respijtzorg
Een ander neemt de zorg tijdelijk over, thuis of buitenshuis. De financiering kan via gemeente/Wmo, Wlz, pgb, aanvullende verzekering of eigen betaling lopen. Welke route geldt, hangt af van de zorgsituatie.
Gemeente
Gemeenten kunnen informatie, advies, lotgenotencontact, hulp bij het organiseren van zorg en soms praktische ondersteuning bieden. Niet voor alle ondersteuning is een individuele Wmo-beschikking nodig.
Gemeente · verzekering
Vrijwel iedere gemeente biedt een gratis vrijwilligersverzekering voor mantelzorgers. Die kan bijvoorbeeld dekking geven bij aansprakelijkheid of een ongeval tijdens het zorgen. Vraag uw gemeente welke dekking geldt en of u hiervoor iets moet regelen.
Meestal geen algemene vergoeding
Er kunnen lokale uitzonderingen of individuele afspraken bestaan, maar er is geen algemene landelijke regeling die deze posten standaard betaalt.
Reiskosten
Voor gewone mantelzorgreizen bestaat geen algemene landelijke reiskostenvergoeding. Er is wel een specifieke fiscale regeling voor reiskosten bij ziekenbezoek als aan de voorwaarden van de Belastingdienst wordt voldaan.
Inkomen
Er bestaat geen algemene regeling die structureel gemist loon compenseert. Zorgverlof kan tijdelijk ruimte geven; betaling hangt af van het soort verlof en eventuele cao-afspraken.
Mantelzorguren
Boodschappen doen, meegaan naar afspraken, toezicht houden of andere gebruikelijke mantelzorgtaken worden niet automatisch betaald. Alleen wanneer specifieke zorg formeel via een pgb mag worden ingekocht, kan betaling in beeld komen.
Respijtzorg betekent dat iemand anders de zorg tijdelijk overneemt. Dat kan een paar uur thuis zijn, dagopvang, een weekend logeren of tijdelijke professionele zorg. De financieringsroute volgt vooral de zorgsituatie van degene voor wie u zorgt.
Gemeente · Wmo
Heeft uw naaste geen Wlz-indicatie en is vervangende ondersteuning nodig om overbelasting te voorkomen of thuis wonen mogelijk te houden, dan kan de gemeente een rol hebben. Aanbod en voorwaarden verschillen lokaal.
Zorgkantoor · Wlz
Bij een Wlz-indicatie kan vervangende zorg, zoals logeeropvang, onderdeel zijn van de Wlz-zorg. Bespreek de mogelijkheden met de zorgaanbieder of het zorgkantoor.
Zorgverzekering · basis
Als verpleging of verzorging thuis medisch noodzakelijk is, kan wijkverpleging uit de basisverzekering worden ingezet of uitgebreid. Dat is iets anders dan een algemene vergoeding voor het vervangen van mantelzorg.
Aanvullende verzekering
Aanvullende verzekeringen kunnen bijvoorbeeld respijtzorg, een logeerhuis of andere mantelzorgondersteuning vergoeden. Controleer zowel uw eigen aanvullende polis als die van degene voor wie u zorgt.
Pgb
Als de toegekende zorg en de pgb-regels dit toestaan, kan vervangende zorg soms uit het pgb worden betaald. Controleer vooraf of de gekozen zorgverlener en de vorm van zorg binnen het budget mogen worden gedeclareerd.
Bij een acute situatie kan spoedzorg nodig zijn. Met een Wlz-indicatie loopt dit via de Wlz. Zonder Wlz kan de gemeente verantwoordelijk zijn voor acute respijtzorg, terwijl noodzakelijke verpleging of verzorging soms via wijkverpleging kan worden geregeld.
Een pgb kan het mogelijk maken dat een partner, kind, ouder of ander familielid wordt betaald voor bepaalde toegekende zorg. Dat is een andere situatie dan gewone onbetaalde mantelzorg. De budgethouder koopt dan formeel zorg in en moet voldoen aan de voorwaarden van de betreffende zorgwet.
1 · Eerst zorg toegekend
De gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor moet eerst bepalen welke zorg of ondersteuning is toegekend en of een pgb mogelijk is.
2 · Zorg moet passen
De betaalde werkzaamheden moeten vallen binnen de zorg waarvoor het pgb is verstrekt. De uitvoerder kan eisen stellen aan kwaliteit, tarief en inzet van informele zorg.
3 · Formele afspraken
Voor een partner of familielid gebruikt u een passende zorgovereenkomst. De SVB beheert betalingen uit veel pgb's en heeft hiervoor aparte modellen en regels.
De precieze gevolgen hangen af van de zorgovereenkomst en persoonlijke situatie. Bij de SVB-zorgovereenkomst met partner of familielid is de zorgverlener niet verzekerd voor ziekte, werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. In sommige familiesituaties kan juist een arbeidsovereenkomst passend zijn. Laat bij twijfel beoordelen welke zorgovereenkomst past.
Reizen naar degene voor wie u zorgt kan structureel geld kosten. Voor gewone mantelzorgreizen bestaat geen algemene landelijke vergoeding, maar er zijn wel enkele routes om kosten te beperken.
Reiskosten
Gewone mantelzorgreizen zijn niet automatisch aftrekbaar. Reiskosten voor ziekenbezoek kunnen onder strikte voorwaarden wél als specifieke zorgkosten aftrekbaar zijn. Reist u met de auto, dan geldt in 2026 €0,25 per kilometer als u aan de voorwaarden voldoet.
Parkeren
Woont uw naaste in een gebied met betaald parkeren, dan kan lokaal een mantelzorgparkeervergunning bestaan. Soms is een mantelzorgverklaring of zorgindicatie nodig.
Laag inkomen
Sommige gemeenten hebben aanvullende regelingen of kunnen bij noodzakelijke bijzondere kosten naar bijzondere bijstand kijken. Dit wordt individueel beoordeeld en is geen landelijke mantelzorgvergoeding.
Zorgverlof is geen mantelzorgvergoeding, maar kan wel voorkomen dat u meteen vakantiedagen hoeft op te nemen of volledig zonder inkomen komt te zitten wanneer u tijdelijk noodzakelijke zorg geeft.
Kortdurend zorgverlof
In een periode van 12 maanden heeft u recht op maximaal twee keer uw wekelijkse arbeidsduur aan kortdurend zorgverlof. Uw werkgever betaalt tijdens deze uren minimaal 70% van het salaris door. Cao-afspraken kunnen gunstiger zijn.
Langdurend zorgverlof
U kunt in 12 maanden maximaal zes keer uw wekelijkse arbeidsduur aan langdurend zorgverlof opnemen. Uw werkgever hoeft over die uren geen salaris te betalen. Controleer altijd uw cao of arbeidsvoorwaarden.
Bespreek ook andere werktijden, thuiswerken, tijdelijke urenaanpassing of aanvullende cao-regelingen met uw werkgever. Zorgverlof is vooral bedoeld voor een begrensde periode; het compenseert geen structureel inkomensverlies door langdurig minder werken.
Bij mantelzorg lopen geld, zorgwetten en lokale regelingen snel door elkaar. Met deze volgorde voorkomt u dat u op de verkeerde plek begint.
1
Gaat het om extra kosten, tijd om te herstellen, structureel minder werken, vervangende zorg of de vraag of bepaalde zorg betaald kan worden?
2
Wmo, Zvw en Wlz bepalen vaak wie verantwoordelijk is voor vervangende zorg en of een pgb mogelijk is.
3
Vraag bij de gemeente naar mantelzorgwaardering, ondersteuning en parkeren. Controleer daarnaast uw eigen aanvullende zorgverzekering én die van degene voor wie u zorgt, plus uw cao.
4
Wilt u professionele respijtzorg inkopen of iemand uit een pgb betalen, controleer dan eerst of de kosten en de gekozen zorgverlener onder de regeling vallen.
Vragen die vaak overblijven wanneer mantelzorg financiële gevolgen krijgt.
Niet automatisch. Gemeenten bepalen hoe zij de jaarlijkse mantelzorgwaardering of het mantelzorgcompliment vormgeven, voor wie die geldt en hoe u die aanvraagt. Kijk bij de gemeente waar degene voor wie u zorgt woont.
Soms, als degene voor wie u zorgt een pgb heeft en de betreffende zorg uit dat pgb mag worden ingekocht. Er moet een passende zorgovereenkomst zijn en de uitvoerder beoordeelt of de inzet en het tarief binnen de regels vallen.
Gewone mantelzorgreizen zijn niet automatisch aftrekbaar. Reiskosten voor ziekenbezoek kunnen wel aftrekbaar zijn als u voldoet aan de voorwaarden van de Belastingdienst, onder meer rond eerdere samenwoning, de duur van de verpleging, regelmatig bezoek en de reisafstand. Reist u met de auto, dan geldt in 2026 €0,25 per kilometer als u aan de voorwaarden voldoet.
Nee. De route hangt af van de zorgsituatie en de gekozen vorm. Mogelijke routes zijn de gemeente/Wmo, Wlz, een pgb, een aanvullende zorgverzekering of eigen betaling. Medisch noodzakelijke wijkverpleging uit de basisverzekering is geen algemene respijtregeling.
Niet altijd. De gemeente heeft ook een taak in het ondersteunen van mantelzorgers. Welke diensten zonder individuele beschikking toegankelijk zijn, verschilt per gemeente en lokale mantelzorgorganisatie.
Deze pagina geeft algemene informatie over financiële regelingen, ondersteuning en vergoeding rond mantelzorg in Nederland. Of een regeling in uw situatie geldt, wordt beoordeeld door onder meer uw gemeente, zorgverzekeraar, zorgkantoor, werkgever, Belastingdienst of pgb-uitvoerder. Lokale regels, polisvoorwaarden, cao-afspraken en persoonlijke omstandigheden kunnen verschillen. Deze informatie vervangt geen beschikking, polisvoorwaarden, arbeidsovereenkomst of persoonlijk juridisch, fiscaal of financieel advies.
Commerciële transparantie: Thuisera verkoopt zelf hulpmiddelen. Onze uitleg over vergoedingen en mantelzorgregelingen is gebaseerd op externe, gezaghebbende bronnen en staat los van de vraag of u een product bij Thuisera koopt.
Voor deze pagina gebruiken we primair informatie van Rijksoverheid, Regelhulp van het ministerie van VWS, de Sociale Verzekeringsbank en de Belastingdienst. MantelzorgNL gebruiken we als gespecialiseerde aanvullende bron. Voor lokale regelingen blijft de website van de betreffende gemeente leidend.
1. Rijksoverheid — Hulp en ondersteuning voor mantelzorgers
2. Rijksoverheid — Mantelzorgwaardering / mantelzorgcompliment
3. Regelhulp — Mantelzorgondersteuning
4. Regelhulp — Vervangende zorg (respijtzorg)
5. Regelhulp — Vergoedingen voor mantelzorgers
6. MantelzorgNL — Respijtzorg en vergoeding
7. MantelzorgNL — Mantelzorgwaardering
8. Belastingdienst — Reiskosten ziekenbezoek
9. MantelzorgNL — Vergoedingen via aanvullende zorgverzekeringen
10. SVB — Zorgovereenkomst kiezen bij pgb
11. Regelhulp — Familie of mantelzorger betalen uit een Wlz-pgb
12. Rijksoverheid — Duur van zorgverlof
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026
TT
Auteur en redactionele review: Team Thuisera. Vergoedingsinformatie wordt periodiek gecontroleerd aan de hand van actuele primaire en gespecialiseerde bronnen.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026