Pgb · mantelzorg en familie
Een partner, kind, ouder of ander familielid kan in sommige situaties betaald worden voor zorg aan een naaste. Daarvoor moet de zorg eerst formeel zijn toegekend en moet een persoonsgebonden budget passen bij de situatie. Het pgb is dus geen algemene vergoeding voor alle mantelzorg die u al geeft.
Gecontroleerd op 18 augustus 2026 · Informatie voor Nederland
Dat kan, maar alleen voor zorg of ondersteuning die formeel is toegekend en uit een pgb mag worden betaald. Welke voorwaarden, tarieven en betaalroute gelden, hangt vervolgens af van Wmo, Zvw of Wlz. Er is een passende zorgovereenkomst nodig en de ontvangen vergoeding is inkomen voor de zorgverlener.
U kunt veel zorg vrijwillig als mantelzorger geven. Wilt u voor een deel van die zorg betaald worden, dan moet dat deel eerst binnen een formele indicatie of beschikking vallen en via een pgb mogen worden ingekocht.
1
Niet het aantal uren dat u al helpt, maar de zorg of ondersteuning die officieel nodig is bepaalt wat uit een pgb kan worden betaald.
2
U kunt een deel van de hulp onbetaald als mantelzorg blijven geven en voor andere, toegekende zorg als pgb-zorgverlener worden betaald.
3
De budgethouder moet het budget kunnen beheren, zorgovereenkomsten afsluiten, afspraken controleren en alleen declareren wat binnen de toekenning past.
Betaling kan pas plaatsvinden voor zorg die binnen een toegekend pgb valt en volgens de regels is afgesproken. Maak daarom eerst duidelijk welke zorg formeel nodig is en welke pgb-route daarbij hoort.
In de praktijk moeten vier dingen op hun plaats vallen. Pas daarna is er sprake van betaalde pgb-zorg in plaats van alleen onbetaalde mantelzorg.
1
De gemeente, wijkverpleegkundige/zorgverzekeraar of het CIZ en zorgkantoor hebben vastgesteld welke ondersteuning of zorg nodig is.
2
De budgethouder moet aan de pgb-voorwaarden voldoen en kunnen uitleggen waarom zelf organiseren passend is. ZIN (Zorg in Natura) blijft het alternatief.
3
De werkzaamheden van de partner of het familielid moeten binnen de toegekende zorg vallen. De uitvoerder kan aanvullende voorwaarden stellen aan informele zorg.
4
U legt onder meer de werkzaamheden, uren, vergoeding en startdatum vast in een passende zorgovereenkomst. Pas daarna kunnen betalingen worden verwerkt.
Een naaste kan formele afspraken maken over betaalde zorg, maar geldt voor het pgb-tarief als informele zorgverlener. Ook wanneer iemand zelf een zorgopleiding of professionele achtergrond heeft, geldt bij zorg aan een naaste het informele tarief.
De bron van het pgb bepaalt welke zorg u mag inkopen, wie de aanvraag beoordeelt en welke tarieven en administratieve regels gelden. De drie budgetten zijn niet onderling uitwisselbaar.
Gemeente · Wmo
Een Wmo-pgb komt pas in beeld nadat de gemeente een individuele maatwerkvoorziening heeft toegekend.
Wat kan erin vallen?
Ook een woningaanpassing of hulpmiddel kan als Wmo-maatwerkvoorziening via een pgb worden geregeld. Wat precies is toegekend staat in de beschikking.
Familie betalen
Een familielid of andere naaste mag uit het Wmo-pgb worden betaald voor de toegekende ondersteuning. Gemeenten stellen hiervoor lokale voorwaarden en gebruiken doorgaans een lager informeel tarief.
Tarief en betaling
De gemeente bepaalt de hoogte binnen de wettelijke kaders. Het budget moet toereikend zijn voor de toegekende ondersteuning, maar een gemeente hoeft niet méér te vergoeden dan een passende oplossing via ZIN (Zorg in Natura) zou kosten. Betalingen lopen bij Wmo-pgb via het trekkingsrecht van de SVB.
Bekijk de Wmo-routeZorgverzekeraar · Zvw
Een Zvw-pgb is bedoeld voor geïndiceerde wijkverpleging, waaronder langdurige verpleging en verzorging thuis en palliatief-terminale zorg.
Eerst indicatie
Voor volwassenen is een Zvw-pgb in beginsel bedoeld voor wie langer dan één jaar verpleging en/of verzorging nodig heeft, of palliatief-terminale zorg ontvangt. Daarna beoordeelt de zorgverzekeraar de pgb-aanvraag.
Informele zorg
Met een Zvw-pgb kunt u een formele of informele zorgverlener kiezen. Vrijwillige mantelzorg mag niet worden afgedwongen; geïndiceerde zorg kan, als aan de pgb-voorwaarden is voldaan, ook door een naaste worden geleverd.
Tarief en betaling
Zorgverzekeraars werken met eigen pgb-reglementen en tarieven voor formele en informele zorg. Bij een Zvw-pgb declareert u de geleverde zorg volgens de voorwaarden bij de zorgverzekeraar; dit werkt dus anders dan het SVB-trekkingsrecht bij Wmo en Wlz. De SVB kan in bepaalde situaties wel de salarisadministratie uitvoeren.
Bekijk de zorgverzekeringsrouteZorgkantoor · Wlz
Bij een Wlz-pgb bespreekt de budgethouder met het zorgkantoor waarom een pgb passend is en legt in een budgetplan vast welke zorg bij wie wordt ingekocht.
Familie betalen
Familieleden en mantelzorgers kunnen uit een Wlz-pgb worden betaald. Zij moeten de zorg leveren waarvoor het pgb bedoeld is en er wordt een zorgovereenkomst met de naaste afgesloten.
2026
Voor familieleden en mantelzorgers geldt in 2026 binnen het Wlz-pgb het landelijke maximale informele tarief van €26,98 per uur. Zorg aan een naaste wordt voor deze tariefregel als informele zorg gezien, ook wanneer de zorgverlener zelf een professionele achtergrond heeft.
Betaling
Het Wlz-pgb wordt niet op de eigen bankrekening van de budgethouder gestort. De SVB beheert het trekkingsrecht en betaalt goedgekeurde declaraties aan de zorgverlener.
Bekijk de Wlz-routeEr bestaat geen algemeen landelijk ‘mantelzorgtarief’. De hoogte hangt af van de wet, de uitvoerder, de soort zorg en de zorgovereenkomst.
Kenmerk
Wmo-pgb
Zvw-pgb
Wlz-pgb
Kenmerk
Wie bepaalt?
Wmo-pgb
Gemeente
Zvw-pgb
Zorgverzekeraar
Wlz-pgb
Landelijke maxima, uitgevoerd via zorgkantoor
Kenmerk
Informeel tarief
Wmo-pgb
Verschilt per gemeente en is lager dan het professionele tarief.
Zvw-pgb
Verschilt per zorgverzekeraar; controleer het actuele pgb-reglement.
Wlz-pgb
Maximaal €26,98 per uur in 2026 voor familieleden en mantelzorgers.
Kenmerk
Hoe loopt de betaling?
Wmo-pgb
Via het trekkingsrecht: de SVB betaalt goedgekeurde declaraties aan de zorgverlener.
Zvw-pgb
U declareert volgens het pgb-reglement bij de zorgverzekeraar; dit is geen SVB-trekkingsrecht.
Wlz-pgb
Via het trekkingsrecht: de SVB betaalt goedgekeurde declaraties aan de zorgverlener.
Een hoger tarief afspreken? Of en hoeveel u uit eigen middelen mag bijbetalen verschilt per pgb-route. Controleer dit vooraf bij gemeente, zorgverzekeraar of zorgkantoor.
Een partner, familielid of kennis kan als informele zorgverlener maximaal 40 uur per week uit een pgb betaald krijgen. Geeft u in werkelijkheid meer zorg, dan worden die extra uren niet automatisch betaald. Voor een zorgverlener met een arbeidsovereenkomst gelden andere regels rond werktijden.
Bij pgb-zorg aan een naaste kan het informele tarief van toepassing blijven, ook wanneer de zorgverlener zelf een zorgopleiding of professionele achtergrond heeft. Controleer daarom altijd de regels van de betreffende pgb-route voordat u een uurloon afspreekt.
Ook binnen een gezin of familie is een zorgovereenkomst nodig. Die overeenkomst maakt duidelijk welke zorg betaald wordt en welke arbeidsrelatie tussen budgethouder en zorgverlener bestaat.
Partner of familie
De SVB adviseert deze overeenkomst bij een partner of eerste- en tweedegraads familielid. De budgethouder is opdrachtgever en de zorgverlener opdrachtnemer.
Soms anders
Is er feitelijk een gezagsverhouding, bijvoorbeeld omdat de budgethouder bepaalt waar, hoe en wanneer het werk wordt gedaan? Dan kan een arbeidsovereenkomst passend zijn, ook bij familie.
In de overeenkomst
Leg duidelijk vast welke werkzaamheden worden geleverd, hoeveel uur per week of maand, tegen welk tarief en vanaf welke datum. Alleen afgesproken en toegestane zorg kan worden gedeclareerd.
Bij Wmo- en Wlz-pgb is een SVB-modelovereenkomst verplicht. De gemeente of het zorgkantoor kan daarnaast een zorgbeschrijving vragen. Bij een Zvw-pgb gelden de polis- en pgb-voorwaarden van de zorgverzekeraar; gebruik de door de verzekeraar of SVB geaccepteerde overeenkomst.
Gebruikt u een zorgovereenkomst arbeidsovereenkomst, dan is salarisadministratie door de SVB sinds 1 januari 2026 verplicht. Dat betekent onder meer dat de SVB loonheffingen en andere werkgeversverplichtingen administratief verwerkt.
Betaalde pgb-zorg is echt inkomen. Dat kan financiële gevolgen hebben die u vooraf moet meewegen, zeker als u minder gaat werken in een andere baan.
Belasting
De ontvangen vergoeding is belast inkomen. Afhankelijk van de overeenkomst wordt loonheffing ingehouden of moet u de inkomsten zelf correct opnemen in de aangifte.
Toeslagen en uitkering
Pgb-inkomen kan uw huurtoeslag, zorgtoeslag of uitkering beïnvloeden. Geef inkomsten daarom tijdig door aan de betrokken instantie.
Pensioen
Bij informele pgb-zorg aan een naaste bouwt u niet automatisch pensioen op. Houd daar rekening mee als pgb-zorg regulier werk vervangt.
Ziekte en werkloosheid
Bij de SVB-zorgovereenkomst met partner of familielid bent u niet verzekerd voor ziekte, werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Bij een arbeidsovereenkomst gelden andere werknemersrechten en werkgeversplichten.
De betaling hangt af van de zorgindicatie, het beschikbare budget en de zorgsituatie van uw naaste. Verandert of stopt de zorg, verhuist iemand naar een instelling of overlijdt de budgethouder, dan kan ook uw pgb-inkomen veranderen of stoppen.
Begin niet bij het gewenste uurloon, maar bij de zorg die formeel nodig is. Dat voorkomt dat u afspraken maakt die later niet uit het budget betaald mogen worden.
1
Beschrijf welke hulp nodig is, wat nu vrijwillig wordt gedaan en welke inzet structureel of professioneel georganiseerd moet worden.
2
Wmo gaat over maatschappelijke ondersteuning, Zvw-pgb over geïndiceerde verpleging en verzorging thuis en Wlz over langdurige intensieve zorg.
3
De uitvoerder moet eerst vaststellen welke zorg is toegekend. Daarna wordt beoordeeld of een pgb passend is en welke voorwaarden gelden.
4
Laat bevestigen welke werkzaamheden, hoeveel uren en welk informeel tarief uit het budget mogen worden betaald.
5
Gebruik het passende SVB-model of de overeenkomst die uw zorgverzekeraar accepteert. Laat twijfel over een mogelijke arbeidsovereenkomst vóór de start beoordelen.
6
Bekijk belasting, toeslagen, uitkering, pensioen en sociale zekerheid voordat u regulier werk vermindert of afhankelijk wordt van pgb-inkomen.
De belangrijkste restvragen over betaling van een partner of familielid uit een pgb.
Dat kan in sommige situaties. De zorg moet eerst formeel zijn toegekend, een pgb moet zijn toegestaan en uw werkzaamheden moeten binnen dat pgb vallen. Daarna sluit u de passende zorgovereenkomst af en gelden het informele tarief en de overige regels van de betreffende pgb-route.
Nee. Alleen de zorg of ondersteuning die binnen de indicatie of beschikking valt en volgens de pgb-regels mag worden ingekocht, kan worden betaald. Andere hulp kan onbetaalde mantelzorg blijven.
Nee, niet alleen omdat u pgb-zorg aan een naaste geeft. Voor partner en eerste- of tweedegraads familie heeft de SVB juist een aparte zorgovereenkomst. Heeft u daarnaast een eigen zorgonderneming, dan kan uw fiscale positie anders zijn, maar familie-zorg wordt niet automatisch tegen een professioneel tarief betaald.
Voor een partner, familielid of kennis die als informele pgb-zorgverlener werkt geldt maximaal 40 betaalde uren per week. Een arbeidsovereenkomst kan andere regels hebben, maar ook dan gelden de wettelijke regels voor arbeids- en rusttijden.
Pgb-inkomsten zijn inkomen en kunnen daardoor invloed hebben op inkomensafhankelijke regelingen, zoals huurtoeslag, zorgtoeslag of bijstand. Controleer vooraf de gevolgen voor uw eigen situatie en geef het inkomen correct door.
Voor deze pagina gebruiken we primair informatie van Rijksoverheid, Regelhulp van het ministerie van VWS, Zorginstituut Nederland, de Sociale Verzekeringsbank en de Belastingdienst. De uitvoerder van uw eigen pgb blijft leidend voor de individuele toekenning, het tarief en de administratieve voorwaarden.
1. Rijksoverheid — Pgb-zorg geven aan partner, familielid of kennis
2. Rijksoverheid — Waar vraagt u een pgb aan?
3. Regelhulp — Wat is een persoonsgebonden budget?
5. Regelhulp — Zvw-pgb voor verpleging en verzorging
6. Regelhulp — Pgb vanuit de Wlz
7. Zorginstituut Nederland — Wijkverpleging en pgb
8. SVB — Zorgovereenkomst kiezen
9. SVB — Rechten en plichten per zorgovereenkomst
10. Belastingdienst — Pgb: zorg krijgen en verlenen
11. SVB — Nieuwe zorgovereenkomsten en salarisadministratie vanaf 2026
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 18 augustus 2026
TT
Auteur en redactionele review: Team Thuisera. Informatie over pgb, tarieven en vergoedingsroutes wordt periodiek gecontroleerd aan de hand van actuele primaire bronnen.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 18 augustus 2026