Wet langdurige zorg · Wlz
Heeft iemand een Wlz-indicatie, dan verandert de manier waarop langdurige zorg wordt geregeld. Voor hulpmiddelen is vooral de woonsituatie bepalend: thuis wonen en verblijf in een instelling volgen verschillende routes. Een Wlz-indicatie betekent daarom niet dat ieder hulpmiddel automatisch via de Wlz wordt betaald.
Gecontroleerd op 17 augustus 2026 · Informatie voor Nederland
De Wlz is bedoeld voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben, met permanent toezicht of 24-uurszorg in de nabijheid. Het CIZ bepaalt of iemand toegang krijgt tot de Wlz. Daarna helpt het zorgkantoor om de zorg te regelen. Voor hulpmiddelen moet u altijd apart kijken naar de woonsituatie en het soort hulpmiddel. Woont iemand thuis met Wlz-zorg, dan kunnen de Wmo en de zorgverzekering nog steeds de juiste route zijn.
Een hoge zorgbehoefte alleen is niet genoeg. Het CIZ beoordeelt of iemand voldoet aan de wettelijke voorwaarden voor blijvende intensieve zorg.
1
Er is door ziekte, aandoening, stoornis of beperking naar verwachting de rest van het leven intensieve zorg nodig. Het gaat niet om een tijdelijke herstelperiode.
2
Bij permanent toezicht is gedurende het hele etmaal actieve observatie nodig. Bij 24-uurszorg in de nabijheid hoeft een zorgverlener niet voortdurend aanwezig te zijn, maar moet hulp dag en nacht snel beschikbaar zijn.
3
Zonder toezicht of snel beschikbare zorg kan ernstig nadeel ontstaan. Bijvoorbeeld omdat iemand door lichamelijke beperkingen of problemen met regie niet op het juiste moment zelf hulp kan inschakelen.
De gemeente, zorgverzekeraar en het zorgkantoor geven geen Wlz-indicatie af. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) beoordeelt de aanvraag en stelt bij toekenning ook het zorgprofiel vast.
De Wlz-indicatie en het regelen van de zorg zijn twee verschillende stappen. Eerst beoordeelt het CIZ de toegang; daarna helpt het zorgkantoor bij de uitvoering.
1
Gebruik de Wlz-check van het CIZ en verzamel informatie over diagnose, beperkingen en de blijvende noodzaak van toezicht of zorg in de nabijheid.
2
Stuur de gevraagde medische en andere relevante informatie mee. Een complete aanvraag helpt het CIZ om de situatie zorgvuldig en sneller te beoordelen.
3
Bij een complete aanvraag neemt het CIZ in principe binnen zes weken een besluit. Bij toekenning staat in het besluit welk zorgprofiel bij de zorgbehoefte past.
4
Na de indicatie bespreekt u met het zorgkantoor hoe de zorg het beste wordt geleverd: thuis, in een instelling of via een passende combinatie van leveringsvormen.
Voor onafhankelijke hulp bij het organiseren van Wlz-zorg kunt u terecht bij uw zorgkantoor of bij een onafhankelijke cliëntondersteuningsorganisatie in uw regio.
Bij Wlz-zorg bepaalt de woonsituatie voor een groot deel wie verantwoordelijk is voor hulpmiddelen. Dit onderscheid voorkomt de veelgemaakte fout dat alles na een Wlz-indicatie automatisch onder de Wlz zou vallen.
Zelfstandig wonen
U woont zelfstandig als wonen en zorg financieel van elkaar gescheiden zijn. U betaalt dus zelf huur of woonlasten. Ook wonen in een wooncomplex met een Volledig Pakket Thuis (VPT) geldt voor hulpmiddelen als zelfstandig wonen. Bij hulpmiddelen kunnen dan nog steeds de gemeente (Wmo), de zorgverzekeraar én in sommige situaties de Wlz relevant zijn.
Verblijf
Bij verblijf zijn wonen en zorg niet gescheiden. U betaalt een Wlz-eigen bijdrage waarin ook het verblijf is meegenomen. De meeste hulpmiddelen die nodig zijn voor zorg en verblijf worden dan vanuit de Wlz geregeld, meestal via de instelling. Er bestaan wel uitzonderingen.
Voor iemand die thuis blijft wonen kunnen bijvoorbeeld een rolstoel of scootmobiel via de gemeente lopen, een hoog-laagbed via de zorgverzekeraar en woningaanpassingen via de Wmo. Controleer daarom het hulpmiddel altijd apart.
Onderstaande voorbeelden zijn een routewijzer. Ze laten zien waarom de woonsituatie en het type hulpmiddel zo belangrijk zijn. Het overzicht is niet volledig en geeft geen individuele vergoedingstoezegging.
U woont zelfstandig
Als wonen en zorg gescheiden zijn, loopt een groot deel van de hulpmiddelen niet rechtstreeks via de Wlz. Ook een VPT verandert dat uitgangspunt voor hulpmiddelen niet.
Gemeente · Wmo
Mobiliteitshulpmiddelen vraagt u bij zelfstandig wonen met Wlz-zorg aan bij de gemeente op grond van de Wmo.
Zorgverzekering
Regelhulp noemt het hoog-laagbed bij Wlz-zorg thuis expliciet als hulpmiddel dat via de zorgverzekeraar loopt.
Duur bepaalt route
Specifiek bij zelfstandig wonen met Wlz-zorg geldt: waarschijnlijk korter dan zes maanden nodig → zorgverzekeraar; langer nodig → gemeente. Dit is geen algemene zesmaandsregel voor iedere Nederlander.
Zorgverzekering
Denk bijvoorbeeld aan incontinentiemateriaal of orthopedische schoenen. Bij zelfstandig wonen vraagt u deze volgens Regelhulp bij de zorgverzekeraar aan.
Gemeente · Wmo
Ook met een Wlz-indicatie kan de gemeente bij zelfstandig wonen verantwoordelijk blijven voor bepaalde woningaanpassingen via de Wmo.
U woont in een Wlz-instelling
Bij verblijf heeft de instelling budget voor veel hulpmiddelen. Voor sommige individuele hulpmiddelen en diensten blijft een andere route mogelijk.
Wlz · zorgkantoor
Een ergotherapeut of fysiotherapeut van de instelling kan samen met u een mobiliteitshulpmiddel aanvragen. Het zorgkantoor beoordeelt de aanvraag.
Wlz · instelling
Veel roerende voorzieningen die nodig zijn voor de zorg of het verblijf worden door de instelling vanuit de Wlz geregeld.
Wlz of zorgverzekering
Deze vallen alleen onder de Wlz als u in de instelling woont, daar behandeling krijgt en het hulpmiddel noodzakelijk is voor de zorg. Zonder behandeling in de instelling blijft de zorgverzekering verantwoordelijk.
Gemeente
Voor sociaal vervoer, zoals de regiotaxi, kan de gemeente ook bij verblijf in een Wlz-instelling nog een rol hebben. De precieze toegang hangt af van hoe de gemeente dit vervoer heeft geregeld.
Verhuizen, logeren of deeltijdverblijf
Verhuist iemand naar een instelling of woont iemand deels thuis en deels in een instelling, dan kan de verantwoordelijkheid voor hulpmiddelen veranderen.
Verhuizen naar instelling
Bij verhuizing wordt samen met een ergotherapeut of fysiotherapeut bekeken of vervanging nodig is. Zo nodig komt een nieuw hulpmiddel vanuit de Wlz; anders kan het zorgkantoor het bestaande maatwerkhulpmiddel overnemen.
Regelmatig thuis logeren
Gaat iemand na verhuizing naar een Wlz-instelling regelmatig thuis logeren, dan kunnen sommige bestaande hulpmiddelen thuis blijven. Voor gemeentelijke en Zvw-hulpmiddelen gelden verschillende regels. Regel dit vóór de verhuizing.
Deeltijdverblijf
Bij deeltijdverblijf hangt de vergoeding af van het soort hulpmiddel en hoeveel dagen iemand gemiddeld thuis en in de instelling verblijft. Controleer de situatie per hulpmiddel.
Na de indicatie gaat het niet alleen om de vraag waar iemand woont, maar ook om hoe de zorg wordt georganiseerd. Bij zorg thuis zijn meerdere leveringsvormen mogelijk.
ZIN (Zorg in Natura)
De zorginstelling levert de Wlz-zorg en regelt binnen de geldende regels ook veel voorzieningen die bij het verblijf horen.
ZIN (Zorg in Natura)
U blijft zelfstandig wonen en één zorginstelling levert thuis het volledige pakket Wlz-zorg dat bij uw zorgprofiel past.
ZIN (Zorg in Natura)
U ontvangt alleen de onderdelen van Wlz-zorg die nodig zijn, eventueel van verschillende aanbieders. Een MPT kan onder voorwaarden worden gecombineerd met een pgb.
Zelf organiseren
Met een Wlz-pgb koopt u zelf toegekende zorg in. Het zorgkantoor beoordeelt of een pgb mogelijk en verantwoord is. Een pgb is een leveringsvorm binnen de Wlz, geen aparte zorgwet.
Het zorgkantoor beoordeelt of de benodigde zorg thuis verantwoord en doelmatig kan worden georganiseerd. Bij een VPT, MPT of pgb blijft de eigen woning juridisch en financieel losstaan van de zorg.
Bij een VPT moet de zorgaanbieder dag en nacht oproepbaar zijn. Bij een MPT of pgb is voor het benodigde toezicht ook inzet van een mantelzorger of vrijwilliger nodig. Bespreek met het zorgkantoor hoe toezicht en ongeplande zorg verantwoord worden geregeld.
Extra Kosten Thuis (EKT): Is het standaardbudget bij een MPT of pgb onvoldoende om thuis voldoende zorg te organiseren, dan kan in sommige situaties extra budget worden aangevraagd. Het zorgkantoor beoordeelt of dit nodig, doelmatig en verantwoord is.
Voor Wlz-zorg betaalt u een eigen bijdrage aan het CAK. De hoogte hangt onder meer af van de leveringsvorm, inkomen, vermogen, leeftijd en de persoonlijke situatie. De bedragen hieronder zijn de landelijke grenzen voor 2026.
MPT of pgb · 2026
Voor een Modulair Pakket Thuis of Wlz-pgb geldt in 2026 deze bandbreedte voor de lage eigen bijdrage.
VPT of lage bijdrage verblijf · 2026
Een Volledig Pakket Thuis en situaties waarin bij verblijf de lage eigen bijdrage geldt, vallen in 2026 binnen deze bandbreedte.
Hoge bijdrage verblijf · 2026
Bij langer verblijf in een instelling geldt meestal na de eerste vier maanden de hoge eigen bijdrage. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer een partner thuis woont.
Krijgt u bijvoorbeeld een mobiliteitshulpmiddel vanuit de Wlz, dan betaalt u daarvoor niet nog een aparte Wlz-eigen bijdrage. Uw bestaande Wlz-eigen bijdrage verandert daardoor niet.
Een afwijzing voor de Wlz betekent niet dat er geen ondersteuning mogelijk is. De gemeente en zorgverzekering blijven de belangrijkste andere wettelijke routes.
Gemeente
Voor ondersteuning om zelfstandig te wonen en mee te doen, zoals bepaalde mobiliteitshulpmiddelen, woningaanpassingen, begeleiding en huishoudelijke hulp.
Bekijk de Wmo-routeZorgverzekering
Voor verzekerde medische hulpmiddelen, wijkverpleging en andere zorg die binnen het basispakket valt. Ook bij Wlz-zorg thuis kan de zorgverzekering voor specifieke hulpmiddelen relevant blijven.
Bekijk de zorgverzekeringsrouteBent u het niet eens met uw Wlz-indicatiebesluit of het vastgestelde zorgprofiel, dan kunt u bezwaar maken bij het CIZ. Het bezwaarschrift moet binnen zes weken na ontvangst van het besluit worden ingediend.
Het CIZ beoordeelt de toegang tot de Wlz en het zorgprofiel. Vragen of geschillen over de concrete organisatie of hoeveelheid zorg liggen niet automatisch bij het CIZ.
Vragen die vaak overblijven wanneer u wilt begrijpen wat een Wlz-indicatie voor zorg en hulpmiddelen betekent.
Controleer eerst de specifieke hulpmiddelenroute bij Regelhulp. Blijft onduidelijk welke wet of uitvoerder verantwoordelijk is, dan kunt u contact opnemen met het Juiste Loket. Dat helpt bij vragen over de afbakening tussen Wmo, Zvw en Wlz.
Ja. Wlz-zorg kan thuis worden geleverd via onder meer een VPT, MPT, pgb of een toegestane combinatie. Het zorgkantoor beoordeelt of de zorg thuis verantwoord en doelmatig kan worden georganiseerd.
Ja. Regelhulp rekent ook een wooncomplex met een VPT tot zelfstandig wonen als wonen en zorg financieel gescheiden zijn. Voor hulpmiddelen gelden dan dus de regels voor Wlz-zorg thuis.
Bij Wlz-zorg thuis kan een pgb onder voorwaarden mogelijk zijn. Het zorgkantoor beoordeelt dit. Bij verblijf in een Wlz-instelling is voor de hulpmiddelen geen pgb mogelijk; deze worden in natura verstrekt.
Nee. Regelhulp vermeldt dat uw Wlz-eigen bijdrage niet verandert doordat u een mobiliteitshulpmiddel vanuit de Wlz krijgt. Voor dat hulpmiddel betaalt u geen aparte Wlz-eigen bijdrage.
Voor deze pagina gebruiken we primair CIZ, Regelhulp van het ministerie van VWS en het CAK. Bij hulpmiddelen gaat de specifieke route-uitleg van Regelhulp boven algemene samenvattingen.
1. Regelhulp — Hulpmiddelen bij Wlz-zorg
3. CIZ — Een Wlz-aanvraag doen
4. CIZ — Wat doet het zorgkantoor?
5. Regelhulp — Volledig Pakket Thuis (VPT)
6. Regelhulp — Modulair Pakket Thuis (MPT)
7. Regelhulp — 24-uurszorg en toezicht bij Wlz-zorg thuis
8. Regelhulp — Hulpmiddelen thuis behouden bij verblijf
9. Regelhulp — Wlz-cliëntondersteuning
11. CAK — Lage of hoge eigen bijdrage
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026
TT
Auteur en redactionele review: Team Thuisera. Vergoedingsinformatie wordt periodiek gecontroleerd aan de hand van actuele primaire bronnen.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026