VERGOEDINGEN & REGELINGEN

Vergoedingen voor hulpmiddelen en mantelzorg

Een hulpmiddel, woningaanpassing of mantelzorgondersteuning kan via verschillende regelingen lopen. Welke route past, hangt af van het doel, de gebruiksduur, de woonsituatie, een eventuele Wlz-indicatie en de voorwaarden van gemeente, zorgverzekeraar of zorgkantoor. Controleer dit voordat u iets koopt.

Gecontroleerd op 18 augustus 2026 · Informatie voor Nederland

Kort antwoord

Een hulpmiddel wordt niet vergoed omdat het ‘voor ouderen’ of ‘voor mantelzorg’ is. De drie belangrijkste wettelijke routes zijn de zorgverzekering (Zvw), de gemeente (Wmo) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Welke route geldt, verschilt per hulpmiddel en situatie. Een pgb is geen vierde vergoedingsroute, maar een manier om toegekende zorg of ondersteuning zelf te organiseren. Controleer daarom eerst de regeling en voorwaarden en koop pas daarna.

Wat kan er voor mantelzorgers worden vergoed of geregeld?

Mantelzorg is meestal onbetaald. Toch zijn er regelingen die kosten kunnen beperken, tijdelijk zorg kunnen overnemen of het mogelijk maken om bepaalde toegekende zorg via een pgb betaald te leveren.

Zorgverzekering

Zvw / basisverzekering

Een naaste kan uit een pgb worden betaald, maar alleen voor zorg of ondersteuning die formeel is toegekend en uit dat pgb mag worden betaald. Voor informele zorg verschillen de regels en tarieven tussen Wmo, Zvw en Wlz.

Bekijk de pgb-gids

Gemeente

Wmo

Professionele respijtzorg kan afhankelijk van de situatie via gemeente, zorgkantoor of zorgverzekeraar lopen. Aanvullende verzekeringen kunnen daarnaast vervangende mantelzorg, een mantelzorgmakelaar of cursussen vergoeden; controleer zowel uw eigen polis als die van uw naaste.

Bekijk mantelzorgondersteuning

Langdurige zorg

Wlz

Voor gewone mantelzorgreizen bestaat geen algemene landelijke vergoeding. Gemeenten kunnen een mantelzorgwaardering geven en vrijwel iedere gemeente biedt een gratis vrijwilligersverzekering voor mantelzorgers. Lokale voorwaarden verschillen.

Bekijk geld en regelingen

Geen wettelijke vergoeding? Kijk ook naar andere routes

Als geen Zvw-, Wmo- of Wlz-route past, kan zelf kopen of huren in beeld komen. Controleer daarnaast uw aanvullende verzekering. Kunt u noodzakelijke bijzondere kosten niet zelf dragen en worden ze nergens anders vergoed, dan kan bijzondere bijstand via de gemeente soms een vangnet zijn. Dit is geen automatische zorgvergoeding.

Een pgb is geen vierde vergoedingsroute

Een persoonsgebonden budget is een manier om zorg of ondersteuning die al is toegekend zelf te organiseren. Een pgb kan binnen de Wmo, Zvw of Wlz worden gebruikt; de voorwaarden, tarieven en betaalroute verschillen per wet.

Eerst aanspraak, daarna pas pgb

Eerst moet duidelijk zijn vanuit welke wet zorg of ondersteuning is toegekend. Daarna gelden de pgb-voorwaarden van die wet. Een partner, familielid of andere naaste kan alleen betaald worden voor zorg die binnen het toegekende pgb valt en volgens de regels mag worden ingekocht.

Bekijk betaalde mantelzorg via pgb

Met welke eigen kosten kunt u te maken krijgen?

Deze bedragen helpen oriënteren, maar zijn geen persoonlijke berekening. Eigen risico, eigen bijdrage en polis- of gemeentelijke voorwaarden kunnen naast elkaar spelen.

Route

Eigen kosten 2026

Belangrijk om te weten

Route

Zvw / basisverzekering

Eigen kosten 2026

€385 verplicht eigen risico per kalenderjaar vanaf 18 jaar waar het eigen risico van toepassing is. Sommige hulpmiddelen hebben daarnaast een eigen bijdrage.

Belangrijk om te weten

Basispakket betekent niet dat ieder gekocht product of iedere leverancier wordt vergoed. Controleer het hulpmiddelenreglement en uw polis.

Route

Wmo

Eigen kosten 2026

Voor de meeste Wmo-ondersteuning in 2026 maximaal €21,80 per maand. Uitzonderingen en lager gemeentelijk minimabeleid kunnen gelden.

Belangrijk om te weten

De gemeente beoordeelt uw situatie. Er is geen landelijke productcatalogus die iedere gemeente hetzelfde toepast.

Route

Wlz

Eigen kosten 2026

De bijdrage is persoonlijk en zorgvormafhankelijk. Voor mpt of Wlz-pgb ligt deze in 2026 tussen €30,40 en €933,60 per maand; verblijf kent andere bedragen.

Belangrijk om te weten

Dit zijn bijdragen voor Wlz-zorg, niet een losse prijs per hulpmiddel. De woonvorm en het type hulpmiddel bepalen ook welke wet verantwoordelijk is.

Hoe zit het met veelgevraagde hulpmiddelen?

Gebruik dit als routewijzer, niet als vergoedingstoezegging. De precieze voorwaarden verschillen per hulpmiddel, situatie en uitvoerder.

Mogelijk via basisverzekering

Er is een verzekeringsroute, maar wel met duidelijke voorwaarden

Bij deze hulpmiddelen kan de Zvw in beeld komen. De precieze criteria, eigen bijdrage, eigen risico en aanvullende kosten blijven belangrijk.

Zvw onder voorwaarden

Hoortoestel

Voor volwassenen geldt bij verzekerde hoortoestellen een wettelijke eigen bijdrage van 25%; het resterende verzekerde deel kan onder het eigen risico vallen. Protocol, audicien en polis tellen mee.

Zvw bij specifieke medische noodzaak

Personenalarmering

Voor de medische Zvw-route gelden eigen criteria. Het apparaat kan worden vergoed; abonnementskosten vallen niet onder deze Zvw-vergoeding. Wmo of Wlz kan ook relevant zijn.

Eerst route controleren

Gebruiksduur en zorgsituatie bepalen welke route past

Sommige hulpmiddelen kunnen bij tijdelijk gebruik via de Zvw lopen, terwijl bij langdurig gebruik Wmo of een andere zorgroute relevanter kan zijn.

Tijdelijk gebruik: mogelijk Zvw

Douchestoel

Zorginstituut noemt douchestoelen bij tijdelijk, niet-permanent gebruik als mogelijke verzekerde hulpmiddelenzorg. Bij langdurige noodzaak kan Wmo in beeld komen.

Tijdelijk gebruik: mogelijk Zvw

Losse toiletverhoger

Voor tijdelijk, niet-permanent gebruik kan Zvw gelden. Bij langdurige noodzaak kan Wmo relevant zijn. Er is geen universele zesmaandsregel voor iedereen.

Vaak via zorgaanbieder / zorgtechnologie

Slimme medicijndispenser

Professionele inzet wordt doorgaans binnen de zorgverlening gefinancierd. Zelf een consumentenproduct kopen en daarna declareren is niet de standaardroute.

Vaak zelf betalen

Eenvoudige loophulpmiddelen vallen meestal buiten het basispakket

Bij deze producten is zelf kopen of huren doorgaans de normale route. Een aanvullende verzekering of bijzondere bijstand kan in sommige situaties alsnog relevant zijn.

Meestal zelf kopen of huren

Rollator

Rollators, looprekken en eenvoudige krukken vallen niet onder het Zvw-basispakket. Aanvullende verzekering of bijzondere bijstand kan soms relevant zijn.

Wat kan er voor mantelzorgers worden vergoed?

Mantelzorg is in beginsel onbetaald. Er zijn wel routes voor het overnemen van zorg, ondersteuning van de mantelzorger en in sommige situaties betaling van geïndiceerde zorg uit een pgb.

Pgb

Betaald worden uit een pgb

Een naaste kan onder voorwaarden betaald worden voor zorg of ondersteuning waarvoor het pgb is toegekend. De regels en tarieven verschillen per Wmo, Zvw en Wlz.

Lees hoe dit werkt

Ontlasting

Respijtzorg en ondersteuning

Vervangende mantelzorg kan afhankelijk van de situatie via gemeente, zorgkantoor of zorgverzekeraar lopen. Aanvullende verzekeringen kunnen ook mantelzorgmakelaar of cursussen vergoeden.

Bekijk ondersteuning voor mantelzorgers

Kosten

Reiskosten, waardering en verzekering

Voor gewone mantelzorgreizen bestaat geen algemene landelijke vergoeding. Gemeenten kunnen lokale ondersteuning of mantelzorgwaardering bieden; aanvullende polissen verschillen per jaar.

Bekijk financiële routes

Controleer dit vóór u een hulpmiddel koopt

Een betrouwbare route begint bij de behoefte en eindigt pas bij de aankoop. Zo voorkomt u dat u een product koopt dat niet binnen de regeling of voorwaarden valt.

1

Bepaal behoefte en gebruiksduur

Waarvoor is het hulpmiddel of de zorg nodig: medische functie, persoonlijke verzorging, zelfstandig wonen, toezicht of begeleiding? Is de situatie tijdelijk of blijvend?

2

Controleer Wlz-status en de wettelijke route

Heeft de persoon een Wlz-indicatie, en woont die thuis of in een instelling? Zo niet, controleer de specifieke Zvw-hulpmiddelregel en of Wmo-maatwerk nodig is.

3

Check voorwaarden én eigen kosten

Controleer voorschrift of indicatie, voorafgaande toestemming, toegestane leverancier, eigen risico, eigen bijdrage en eventuele abonnement- of gebruikskosten.

4

Laat eerst duidelijkheid vastleggen

Weet vóór aankoop wie betaalt en onder welke voorwaarden. Beoordeel een pgb pas nadat ondersteuning is toegekend. Bij twijfel: koop nog niet.

Koop niet eerst in de veronderstelling dat u later kunt declareren

Controleer vóór aankoop of een indicatie, voorschrift, voorafgaande toestemming of specifieke leverancier nodig is en of het gekozen product binnen de regeling valt. Vooraf kopen garandeert geen vergoeding achteraf.

Veelgestelde vragen

Vijf vragen die vaak overblijven nadat u de mogelijke route heeft bepaald.

Wordt een rollator vergoed?

Een gewone rollator valt niet onder het Zvw-basispakket en wordt meestal zelf gekocht of gehuurd. Een aanvullende verzekering of bijzondere bijstand kan in sommige situaties relevant zijn. Een Wmo-vergoeding mag niet als algemene regel worden aangenomen.

Ga daar niet van uit. Voor sommige hulpmiddelen zijn vooraf een voorschrift, indicatie, toestemming of bepaalde leverancier nodig. Controleer de voorwaarden voordat u bestelt.

Nee. Een pgb is een manier om toegekende zorg of ondersteuning zelf te organiseren. Eerst moet duidelijk zijn vanuit welke wet de aanspraak komt; daarna gelden de pgb-regels van die wet.

Dat verschilt per hulpmiddel. Ook met een Wlz-indicatie kunnen Wmo en zorgverzekering relevant blijven. De route voor iemand die thuis woont kan anders zijn dan bij verblijf in een Wlz-instelling.

Niet automatisch. Een partner, familielid of andere naaste kan alleen betaald worden voor zorg of ondersteuning die formeel is toegekend en uit een pgb mag worden betaald. Daarna gelden de voorwaarden en het informele tarief van de betreffende pgb-route.

TT

Team Thuisera

Auteur en redactionele review: Team Thuisera. De inhoud is gebaseerd op externe bronnen en wordt periodiek inhoudelijk gecontroleerd.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 18 augustus 2026