Gemeente · Wmo 2015
De Wmo kan helpen als iemand door een beperking onvoldoende zelfstandig thuis kan wonen of meedoen in de samenleving. Voor maatwerk onderzoekt de gemeente de persoonlijke situatie en bepaalt zij welke ondersteuning nodig is. Algemene voorzieningen zijn bedoeld voor inwoners en vereisen niet altijd een individuele maatwerkbeschikking. Er bestaat daarom geen landelijke lijst waarmee u vooraf zeker weet dat een hulpmiddel wordt vergoed.
Gecontroleerd op 17 augustus 2026 · Informatie voor Nederland
De Wmo ondersteunt mensen die door een beperking niet voldoende zelfstandig kunnen wonen of meedoen. Sommige algemene voorzieningen zijn vrij toegankelijk. Is individuele ondersteuning nodig, dan meldt u uw hulpvraag bij de gemeente. De gemeente onderzoekt uw situatie en kan daarna een maatwerkvoorziening toekennen, zoals een rolstoel, scootmobiel, woningaanpassing, huishoudelijke hulp, begeleiding of respijtzorg. Vraag een hulpmiddel eerst aan en koop pas nadat duidelijk is welke route en voorwaarden gelden.
De gemeente kijkt niet alleen naar de naam van een hulpmiddel. De centrale vraag is welke ondersteuning nodig is om zo zelfstandig mogelijk te wonen en mee te doen.
Zelfstandig wonen
Denk aan een rolstoel, scootmobiel, traplift of andere voorziening die nodig kan zijn om de woning bruikbaar te houden of u lokaal te verplaatsen.
Meedoen en verplaatsen
De Wmo kan relevant zijn als zelfstandig reizen of deelnemen aan activiteiten door een beperking niet meer goed lukt, bijvoorbeeld via een vervoersvoorziening of regiotaxi.
Ondersteuning thuis
Ook huishoudelijke hulp, individuele begeleiding, dagbesteding en ondersteuning van mantelzorgers kunnen binnen de Wmo vallen wanneer die ondersteuning nodig is.
De Wmo geldt in heel Nederland, maar gemeenten hebben ruimte in de uitvoering. Uw gemeente onderzoekt uw situatie en bepaalt welke ondersteuning passend is. Daardoor kunnen procedure, leveranciers en beschikbare oplossingen per gemeente verschillen.
Na uw melding onderzoekt de gemeente uw persoonlijke situatie. Daarbij kijkt zij breder dan alleen naar het hulpmiddel of de ondersteuning die u zelf in gedachten heeft.
1
De gemeente bespreekt waar u in het dagelijks leven tegenaan loopt, wat u wilt blijven doen en welke ondersteuning daarvoor nodig kan zijn.
2
De gemeente kijkt wat u zelf kunt, welke gebruikelijke hulp binnen uw huishouden mogelijk is, welke vrijwillige hulp uit uw netwerk er al is en of algemene voorzieningen of een andere zorgwet passend zijn. Mantelzorg is niet verplicht.
3
Als algemene oplossingen niet voldoende zijn, kan de gemeente een maatwerkvoorziening toekennen die aansluit op uw individuele situatie.
Dit heet onafhankelijke cliëntondersteuning. Een cliëntondersteuner kan helpen uw hulpvraag voor te bereiden, meegaan naar het gesprek met de gemeente en meedenken over oplossingen. De gemeente moet deze ondersteuning beschikbaar stellen en zij is gratis.
Een hoog inkomen is op zichzelf geen reden om Wmo-ondersteuning te weigeren. Voor veel ondersteuning kan wel een eigen bijdrage gelden.
De officiële route begint met een melding bij uw eigen gemeente. Daarna volgen onderzoek, besluit en – bij een maatwerkvoorziening – de keuze hoe de ondersteuning wordt geleverd.
1
Neem contact op met het Wmo-loket, sociaal wijkteam of de lokale naam die uw gemeente hiervoor gebruikt. U vraagt Wmo-ondersteuning aan in de gemeente waar u staat ingeschreven.
2
Beschrijf wat dagelijks niet meer lukt, wat al is geprobeerd en wat u wilt kunnen blijven doen. Houd de uitleg concreet en praktisch.
3
De gemeente voert het onderzoek zo spoedig mogelijk uit en in ieder geval binnen 6 weken na uw melding. Zij bespreekt uw behoeften, woonsituatie, bestaande hulp en andere zorg of ondersteuning.
4
U krijgt schriftelijk te horen welke ondersteuning u krijgt en voor hoe lang. Dit heet de beschikking. Bij een maatwerkvoorziening komt daarna ook de leveringsvorm aan bod.
Wilt u een persoonlijk plan indienen? Doe dat binnen 1 week na uw melding. Bij hulpmiddelen of woningaanpassingen kan bestaand advies van een arts, behandelaar, ergotherapeut of revalidatieteam helpen om de functionele behoefte duidelijk te maken. U mag ook een mantelzorger, naaste of onafhankelijke cliëntondersteuner meenemen.
Koopt u een hulpmiddel voordat duidelijk is wat de gemeente of een andere uitvoerder toekent, dan krijgt u mogelijk geen vergoeding. Wacht daarom op duidelijkheid over de voorziening, leveringsvorm en eventuele leverancier.
In een spoedsituatie kan de gemeente niet eerst het volledige onderzoek afwachten. Volgens Rijksoverheid moet de gemeente dan binnen 24 tot 48 uur tijdelijke hulp of ondersteuning bieden en tegelijk het onderzoek starten.
Deze voorbeelden laten zien wanneer de Wmo vaak in beeld kan komen. Het overzicht is niet volledig en is geen garantie op toekenning. De gemeente beoordeelt uw persoonlijke situatie en kijkt ook of een algemene voorziening, een andere zorgwet of zelf betalen logischer is.
Vaak Wmo-maatwerk
Deze vragen passen vaak bij de Wmo wanneer algemene oplossingen niet voldoende zijn. Een structurele behoefte betekent echter niet automatisch dat de gemeente precies het hulpmiddel toekent dat u zelf in gedachten heeft.
Hulpmiddelen & wonen
Mobiliteit
Een rolstoel die iemand structureel nodig heeft kan via de Wmo lopen. Is de rolstoel slechts tijdelijk nodig, dan kan juist de zorgverzekering of een uitleenroute relevant zijn.
Mobiliteit
De gemeente kan een mobiliteitsvoorziening toekennen als die nodig is om zich lokaal te verplaatsen en mee te doen. De concrete oplossing wordt individueel beoordeeld.
Woning
Een grotere woningaanpassing kan via de Wmo worden geregeld als die nodig is om zelfstandig thuis te blijven wonen. Bij kostbare aanpassingen kan de gemeente ook andere oplossingen onderzoeken, zoals verhuizen.
Hulp & meedoen
Thuis
Als huishoudelijke taken door een beperking niet meer voldoende lukken en andere oplossingen onvoldoende zijn, kan de gemeente ondersteuning vanuit de Wmo bieden.
Dagelijks leven
Individuele begeleiding, structuur of dagbesteding kan onder de Wmo vallen als dit nodig is om zelfstandig te functioneren of mee te doen.
Mantelzorg
De gemeente kan ondersteuning bieden om mantelzorg vol te houden, bijvoorbeeld door tijdelijke vervangende zorg of andere lokale mantelzorgondersteuning.
Vervoer
Als zelfstandig reizen of openbaar vervoer niet passend is, kan de gemeente een vervoersvoorziening of collectief vervoer aanbieden.
Eerst route controleren
Tijdelijk gebruik, medische hulpmiddelen en Wlz-zorg kunnen de verantwoordelijke route veranderen. Controleer daarom eerst welke wet bij de concrete voorziening hoort.
Zvw, Wmo of Wlz
Een tillift of ander transferhulpmiddel kan via de Wmo in beeld komen, maar bij tijdelijk gebruik of Wlz-zorg kan een andere route gelden. De woon- en zorgsituatie bepaalt daarom waar u het hulpmiddel het beste aanvraagt.
Tijdelijk of structureel
Bij tijdelijk gebruik (niet permanent) kunnen losse toiletverhogers en douchestoelen onder voorwaarden via de basisverzekering lopen. Bij een permanente behoefte kan de Wmo in beeld komen. Eenvoudige varianten blijven in de praktijk vaak voor eigen rekening.
Samenloop
Ook met Wlz-zorg thuis kunnen Wmo en zorgverzekering relevant blijven. Mobiliteitshulpmiddelen en bepaalde woningaanpassingen blijven bijvoorbeeld vaak een gemeentelijke verantwoordelijkheid, terwijl andere hulpmiddelen elders kunnen vallen.
Vaak zelf betalen
De Wmo is geen route voor ieder praktisch hulpmiddel. Eenvoudige voorzieningen of producten die algemeen gebruikelijk zijn kunnen voor eigen rekening blijven.
Eenvoudige loophulpmiddelen
Deze eenvoudige loophulpmiddelen vallen niet onder het Zvw-basispakket en worden meestal zelf gekocht of gehuurd. Kunt u noodzakelijke kosten niet zelf betalen, dan kan bijzondere bijstand via de gemeente soms een vangnet zijn.
Kleine voorzieningen
Denk aan een eenvoudige douchestoel, losse handgrepen of antislipmateriaal. Zulke eenvoudige oplossingen worden volgens Regelhulp vaak zelf betaald.
Voor de meeste Wmo-hulp geldt in 2026 een vast abonnementstarief van maximaal €21,80 per maand. Sommige huishoudens betalen €0 en voor beschermd wonen en enkele andere situaties gelden afwijkende regels.
2026
Voor de meeste Wmo-hulp en ondersteuning bedraagt de eigen bijdrage in 2026 maximaal €21,80 per maand. Het CAK stelt de bijdrage vast en int deze.
Niet per voorziening
Valt uw ondersteuning onder het abonnementstarief, dan wordt het maandbedrag niet hoger omdat u bijvoorbeeld zowel een scootmobiel als huishoudelijke hulp ontvangt.
Mogelijk €0
Heeft u een partner en heeft minimaal één van u de AOW-leeftijd nog niet bereikt, dan betaalt u in 2026 geen eigen bijdrage voor deze Wmo-hulp. Ook gemeentelijk minimabeleid kan tot een vrijstelling leiden.
Andere regels
Wie al een eigen bijdrage voor Wlz-zorg betaalt, betaalt niet daarnaast hetzelfde Wmo-abonnementstarief. Voor beschermd wonen en sommige algemene voorzieningen kunnen andere bijdrage-regels gelden. Controleer uw situatie bij het CAK en de gemeente.
Krijgt u een maatwerkvoorziening? Dan kan de ondersteuning via ZIN (Zorg in Natura) worden geleverd of, als u aan de voorwaarden voldoet, met een pgb zelf worden georganiseerd.
Kenmerk
ZIN (Zorg in Natura)
Pgb
Kenmerk
Wie regelt de uitvoering?
ZIN (Zorg in Natura)
Een aanbieder of leverancier waarmee de gemeente werkt levert de afgesproken ondersteuning of voorziening.
Pgb
U organiseert de toegekende ondersteuning of voorziening zelf binnen de pgb-regels van de gemeente.
Kenmerk
Keuzevrijheid
ZIN (Zorg in Natura)
U kiest binnen de aanbieders, leveranciers en oplossingen die de gemeente beschikbaar heeft.
Pgb
Geeft meer ruimte om zelf ondersteuning of een voorziening te kiezen, maar de gemeente stelt voorwaarden aan kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid.
Kenmerk
Wat moet u kunnen?
ZIN (Zorg in Natura)
De gemeente en aanbieder regelen een groot deel van de praktische organisatie.
Pgb
U moet het budget kunnen beheren, afspraken kunnen maken en kunnen uitleggen waarom u zelf wilt organiseren. U kunt hierbij hulp krijgen.
Kenmerk
Hoe wordt betaald?
ZIN (Zorg in Natura)
De gemeente maakt afspraken met de aanbieder of leverancier; u krijgt geen budget op uw rekening.
Pgb
Het pgb komt niet vrij op uw eigen rekening. Voor zorgbetalingen verzorgt de Sociale Verzekeringsbank het trekkingsrecht.
Eerst beslist de gemeente welke individuele ondersteuning nodig is. Daarna beoordeelt de gemeente of u aan de pgb-voorwaarden voldoet. Een pgb is dus geen aparte Wmo-vergoeding naast de maatwerkvoorziening.
Een andere route kan beter passen als het hulpmiddel vooral medisch is, tijdelijk nodig is of samenhangt met intensieve langdurige zorg.
Zorgverzekering
Bepaalde medische en tijdelijke hulpmiddelen kunnen onder voorwaarden via de basisverzekering lopen. Voorschrift, toestemming, leverancier en eigen risico kunnen relevant zijn.
Bekijk de zorgverzekeringsrouteLangdurige intensieve zorg
Bij een Wlz-indicatie hangt de hulpmiddelenroute onder meer af van thuis wonen of verblijf in een instelling. Wmo en Zvw kunnen daarnaast nog steeds relevant blijven.
Bekijk hulpmiddelen bij Wlz-zorgGeen passende wettelijke route
Eenvoudige of algemeen gebruikelijke hulpmiddelen betaalt u vaak zelf. Bij noodzakelijke bijzondere kosten en onvoldoende financiële middelen kan bijzondere bijstand soms een vangnet zijn.
Terug naar alle vergoedingsroutesU hoeft een Wmo-procedure niet alleen te doorlopen. Voor het gesprek kunt u gratis onafhankelijke cliëntondersteuning gebruiken. Bent u het niet eens met de beschikking, dan kunt u bezwaar maken bij de gemeente.
Gratis en onafhankelijk
Dit heet onafhankelijke cliëntondersteuning. Een cliëntondersteuner kan helpen uw hulpvraag te ordenen, meegaan naar gesprekken en meedenken over passende ondersteuning. Iedere gemeente moet deze ondersteuning gratis beschikbaar stellen.
Vind cliëntondersteuning in uw gemeenteNa de beschikking
Bent u het niet eens met de beslissing of vindt u dat het onderzoek niet goed is uitgevoerd? Dan kunt u binnen 6 weken na de beslissing bezwaar maken bij de gemeente.
Bekijk de officiële bezwaarrouteVragen die vaak overblijven wanneer u ondersteuning of een hulpmiddel via de Wmo wilt regelen.
De Wmo 2015 is een landelijke wet, maar gemeenten hebben ruimte om de uitvoering lokaal in te richten. Daardoor kunnen procedures, gecontracteerde leveranciers, algemene voorzieningen en praktische oplossingen per gemeente verschillen. De gemeente moet uw persoonlijke situatie wel onderzoeken en binnen de wettelijke kaders passende ondersteuning bieden.
De gemeente mag geen algemene inkomensgrens gebruiken om Wmo-ondersteuning te weigeren. Voor ondersteuning kan wel een eigen bijdrage gelden. In 2026 is die voor de meeste Wmo-hulp maximaal €21,80 per maand, met uitzonderingen en mogelijk lokaal minimabeleid.
Bij spoed kan de gemeente het volledige onderzoek niet eerst afwachten. Rijksoverheid vermeldt dat de gemeente dan binnen 24 tot 48 uur tijdelijke hulp of ondersteuning moet bieden en tegelijk het onderzoek start. Neem bij een urgente situatie direct contact op met uw gemeente.
Een pgb komt pas in beeld nadat de gemeente een maatwerkvoorziening heeft toegekend. Daarna moet u aan de pgb-voorwaarden voldoen, bijvoorbeeld het budget kunnen beheren en doeltreffende en veilige ondersteuning inkopen. ZIN (Zorg in Natura) blijft het alternatief waarbij een aanbieder of leverancier de afgesproken ondersteuning levert.
U kunt binnen 6 weken na de beslissing schriftelijk bezwaar maken bij de gemeente. De gemeente heroverweegt het besluit. Bent u het daarna nog niet eens met de uitkomst, dan kunt u eventueel in beroep bij de rechtbank.
Voor de wettelijke Wmo-route gebruiken we primair Rijksoverheid, Regelhulp en het CAK. Uw eigen gemeente blijft de bron voor de lokale uitvoering en de uiteindelijke beschikking.
1. Rijksoverheid — Wmo 2015: rol van de gemeente en spoed
2. Rijksoverheid — Wmo-ondersteuning aanvragen
3. Regelhulp — Wmo-ondersteuning aanvragen
4. Regelhulp — Soorten ondersteuning vanuit de Wmo
5. Regelhulp — Hoe regelt u benodigde hulpmiddelen?
6. CAK — Eigen bijdrage Wmo in 2026
7. Regelhulp — Persoonsgebonden budget in de Wmo
8. Regelhulp — Hulpmiddelen bij Wlz-zorg
9. Regelhulp — Woningaanpassingen
10. Rijksoverheid — Wanneer bent u mantelzorger?
11. Rijksoverheid — Bezwaar tegen een Wmo-beslissing
13. Rijksoverheid — Wmo-hulpmiddel mag niet worden geweigerd vanwege een hoog inkomen
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026
TT
Auteur en redactionele review: Team Thuisera. Vergoedingsclaims worden periodiek gecontroleerd aan de hand van actuele primaire bronnen.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026