Medische functie
Behandeling, verpleging of verzorging
Hulpmiddelen die nodig zijn voor behandeling, verpleging, revalidatie, verzorging of een specifieke beperking kunnen onder voorwaarden onder het basispakket vallen.
Zorgverzekering · Zvw
Sommige hulpmiddelen kunnen onder voorwaarden uit het basispakket worden vergoed. Dat betekent niet dat ieder product of iedere aankoop automatisch wordt betaald. De zorgverzekeraar beoordeelt per aanvraag of het hulpmiddel onder de verzekerde zorg valt en of u erop bent aangewezen.
Gecontroleerd op 17 augustus 2026 · Informatie voor Nederland
De basisverzekering vergoedt alleen hulpmiddelen die binnen verzekerde hulpmiddelenzorg vallen en waarvoor u volgens de beoordeling op het hulpmiddel bent aangewezen. Uw zorgverzekeraar kan voorwaarden stellen aan een voorschrift, voorafgaande toestemming en de leverancier. Controleer daarom eerst de specifieke hulpmiddelregel en uw polis, en koop pas daarna.
De productnaam alleen zegt weinig. Kijk vooral naar waarvoor het hulpmiddel nodig is en naar de specifieke categorie binnen de Zorgverzekeringswet.
Medische functie
Hulpmiddelen die nodig zijn voor behandeling, verpleging, revalidatie, verzorging of een specifieke beperking kunnen onder voorwaarden onder het basispakket vallen.
Tijdelijk gebruik
Bij enkele categorieën is tijdelijk gebruik belangrijk. Losse douchestoelen en toiletverhogers kunnen bijvoorbeeld bij tijdelijk gebruik onder voorwaarden via de zorgverzekering lopen.
Specifieke beperking
Denk aan bepaalde hoor- en visuele hulpmiddelen of personenalarmering. Per hulpmiddel gelden eigen criteria; een algemene regel “medisch hulpmiddel = vergoed” bestaat niet.
Woont iemand thuis met Wlz-zorg, dan kunnen bepaalde hulpmiddelen nog steeds via de zorgverzekering lopen. Controleer daarom altijd het specifieke hulpmiddel en de woonsituatie.
Zorginstituut Nederland noemt drie kernpunten bij de vraag of iemand redelijkerwijs op een hulpmiddel is aangewezen.
1
Er moet objectief zijn vastgesteld dat u het hulpmiddel nodig heeft. Zorginstituut noemt dit een vastgestelde zorgbehoefte. Hoe dit wordt aangetoond, verschilt per hulpmiddelcategorie.
2
Het hulpmiddel moet geschikt zijn om uw beperking voldoende te compenseren of op te heffen. Zorginstituut noemt dit adequaatheid.
3
De verzekeraar beoordeelt of het hulpmiddel doelmatig is: niet onnodig duur voor de zorg die nodig is. Uw voorkeur voor merk of model is daarom niet automatisch bepalend.
Bij hulpmiddelenzorg wordt functioneringsgericht gekeken: eerst wordt bepaald wat het hulpmiddel in uw situatie moet kunnen. Daarna wordt beoordeeld welk hulpmiddel daar passend en doelmatig bij is.
De precieze procedure verschilt per hulpmiddel en polis. Deze volgorde voorkomt dat u te vroeg bestelt of bij de verkeerde leverancier uitkomt.
1
Controleer bij Zorginstituut Nederland of het hulpmiddel onder verzekerde hulpmiddelenzorg kan vallen en welke specifieke voorwaarden gelden.
2
Niet ieder hulpmiddel kent dezelfde toegang. Kijk wie de noodzaak moet vaststellen en of een voorschrift of andere indicatie nodig is.
3
Uw polis kan voorafgaande toestemming of een gecontracteerde leverancier vereisen. Ook eigendom, uitleen, reparatie en gebruikstermijn kunnen in de polis staan.
4
Laat vóór aankoop duidelijk zijn welk hulpmiddel wordt verstrekt, via welke leverancier en welke kosten voor eigen rekening blijven.
Een hulpmiddel kan binnen het basispakket vallen, terwijl uw concrete aankoop toch niet aan de voorwaarden voldoet. Controleer vóór bestelling voorschrift, toestemming, leverancier en polisvoorwaarden.
Onderstaande voorbeelden zijn gekozen voor veelvoorkomende situaties thuis. Dit overzicht is niet volledig en is geen vergoedingstoezegging. De zorgverzekeraar beoordeelt uw individuele aanvraag en polisvoorwaarden blijven van belang.
Mogelijk via basisverzekering
Deze voorbeelden kunnen onder voorwaarden onder de Zvw-hulpmiddelenzorg vallen. De specifieke noodzaak, gebruikssituatie en polisvoorwaarden bepalen of dat in uw situatie zo is.
Tijdelijk gebruik
Kunnen bij tijdelijk, niet-permanent gebruik onder voorwaarden via het basispakket lopen. Bij permanente noodzaak kan de Wmo in beeld komen. Voorschrift en polisvoorwaarden kunnen gelden; het eigen risico is van toepassing.
Tijdelijk gebruik
Rolstoelen en drempelhulpen kunnen onder voorwaarden via de basisverzekering lopen wanneer ze tijdelijk nodig zijn. Bij permanent gebruik kan de Wmo de relevante route zijn.
Verplaatsen en transfer
Hulpmiddelen om van de ene positie naar de andere te komen kunnen onder voorwaarden vanuit de basisverzekering worden vergoed. De concrete noodzaak en het voorgeschreven hulpmiddel worden beoordeeld.
Specifieke medische criteria
Kan via de Zvw lopen wanneer aan specifieke medische criteria is voldaan. Voor het apparaat geldt geen wettelijke eigen bijdrage, maar wel eigen risico. Abonnementskosten vallen niet onder deze Zvw-vergoeding.
Verzorging op bed
Denk aan een aangepast bed of matras, anti-decubitushulpmiddelen en glij- of rollakens. Voorschrift en soms toestemming zijn nodig. Bij veel verzekeraars worden deze hulpmiddelen geleend; dan valt het hulpmiddel volgens Zorginstituut niet onder het verplichte eigen risico.
Hoorcriteria en procedure
Voor verzekerde hoortoestellen gelden specifieke hoorcriteria en procedurele eisen. Vanaf 18 jaar geldt in 2026 een wettelijke eigen bijdrage van 25%; het resterende verzekerde deel kan daarna onder het eigen risico vallen.
Horen en signaleren
Als een hoortoestel of tinnitusmaskeerder onvoldoende helpt, kunnen bepaalde wek- en waarschuwingsapparaten onder voorwaarden worden vergoed. Voor deze categorie geldt geen wettelijke eigen bijdrage, maar wel het verplichte eigen risico.
Zien en veilig functioneren
Bij slechtziendheid of blindheid kunnen bepaalde hulpmiddelen om beter te zien, te lezen of veilig te bewegen onder voorwaarden onder het basispakket vallen. Welke voorziening passend is en welke voorwaarden gelden, verschilt per categorie.
Andere Zvw-route
Sommige technologie wordt binnen de zorgverlening gefinancierd. Dat is iets anders dan zelf een product kopen en de bon naar de verzekeraar sturen.
Zorgtechnologie via wijkverpleging
Een medicijndispenser die professioneel wordt ingezet kan binnen wijkverpleging als thuiszorgtechnologie worden gefinancierd. Dat betekent niet dat een dispenser die u zelf als consumentenproduct koopt automatisch declareerbaar is.
Niet uit het basispakket
Een aanvullende verzekering kan soms een vergoeding bieden. Controleer daarvoor altijd uw eigen aanvullende polis.
Eenvoudige loophulpmiddelen
Deze eenvoudige loophulpmiddelen vallen niet onder het Zvw-basispakket. U koopt of huurt ze normaal zelf; een aanvullende verzekering kan afhankelijk van de polis soms iets vergoeden.
Zit- en opsta-ondersteuning
Sta-op-stoelen worden volgens Zorginstituut niet vergoed uit het Zvw-basispakket. Controleer alleen een aanvullende polis als u wilt weten of daar een afzonderlijke vergoeding bestaat.
Niet gevonden wat u zoekt? Zorginstituut Nederland publiceert het volledige overzicht van categorieën hulpmiddelenzorg. Controleer daarna altijd de specifieke hulpmiddelpagina en uw eigen polis.
Bekijk alle hulpmiddelcategorieën bij Zorginstituut Nederland“Vergoed uit het basispakket” betekent niet automatisch dat u niets betaalt. Eigen risico, een eigen bijdrage en gebruikskosten zijn verschillende soorten eigen kosten.
2026
Voor hulpmiddelenzorg uit het basispakket geldt in het algemeen het verplichte eigen risico. Voor volwassenen is dit in 2026 €385; kinderen onder 18 jaar hebben geen verplicht eigen risico. Er zijn uitzonderingen: Zorginstituut vermeldt bijvoorbeeld dat een hulpmiddel voor verzorging op bed dat u van de verzekeraar leent niet onder het verplichte eigen risico valt.
Per hulpmiddel
Sommige hulpmiddelen kennen daarnaast een wettelijke eigen bijdrage of maximale vergoeding. Bij een hoortoestel voor volwassenen is de wettelijke eigen bijdrage in 2026 bijvoorbeeld 25%.
Gebruik
Batterijen, onderhoud of abonnementskosten kunnen afhankelijk van het hulpmiddel voor eigen rekening blijven. Controleer dit op de specifieke hulpmiddelpagina en in uw polis.
De basisverzekering is wettelijk geregeld; aanvullende verzekeringen zijn contractuele extra pakketten van verzekeraars. Dat verschil is belangrijk bij eenvoudige hulpmiddelen die niet in het basispakket zitten.
Kenmerk
Basisverzekering
Aanvullende verzekering
Kenmerk
Wie bepaalt de dekking?
Basisverzekering
De overheid bepaalt wat in het basispakket zit.
Aanvullende verzekering
De zorgverzekeraar bepaalt zelf pakket, voorwaarden en maximale vergoedingen.
Kenmerk
Hulpmiddelen
Basisverzekering
Alleen hulpmiddelcategorieën die tot verzekerde zorg behoren en waarvoor u aan de voorwaarden voldoet.
Aanvullende verzekering
Kan extra dekking bieden voor zorg of hulpmiddelen buiten het basispakket; dit verschilt per pakket en jaar.
Kenmerk
Eigen risico
Basisverzekering
Voor de meeste hulpmiddelenzorg uit het basispakket geldt het verplichte eigen risico.
Aanvullende verzekering
Er is geen wettelijk verplicht eigen risico voor de aanvullende verzekering.
Kenmerk
Wat controleren?
Basisverzekering
Specifieke Zvw-regel, voorschrift/indicatie, toestemming, leverancier en polis.
Aanvullende verzekering
Uw eigen aanvullende polis: maximale vergoeding, eventuele toestemming en aangewezen leverancier.
Dat betekent niet automatisch dat er geen andere route is. De functie, duur, woonsituatie en eventuele Wlz-indicatie bepalen wat u vervolgens controleert.
Gemeente
Voor voorzieningen en maatwerk om zelfstandig thuis te wonen en mee te doen, bijvoorbeeld bepaalde langdurige mobiliteits- of woningvoorzieningen. De gemeente beoordeelt uw persoonlijke situatie.
Bekijk de Wmo-routeLangdurige zorg
Heeft iemand een Wlz-indicatie, dan hangt de hulpmiddelenroute sterk af van thuis wonen of verblijf in een instelling. Zvw en Wmo kunnen daarnaast relevant blijven.
Bekijk hulpmiddelen bij Wlz-zorgGeen wettelijke route
Eenvoudige of algemeen gebruikelijke hulpmiddelen betaalt u vaak zelf. Controleer eventueel uw aanvullende verzekering en, bij noodzakelijke bijzondere kosten en onvoldoende middelen, de mogelijkheid van bijzondere bijstand.
Terug naar alle vergoedingsroutesVraag uw zorgverzekeraar eerst om de beslissing opnieuw te bekijken. Komt u er daarna niet uit, dan kunt u terecht bij Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ).
Zorginstituut Nederland beschrijft dat u bij een geschil eerst de zorgverzekeraar om een nieuwe beoordeling kunt vragen. Als dat niet tot een oplossing leidt, kan SKGZ bemiddelen of het geschil laten beoordelen.
Vragen die vaak overblijven wanneer u controleert of een hulpmiddel via de zorgverzekering kan lopen.
De wettelijke inhoud van het basispakket is hetzelfde. Zorgverzekeraars kunnen wel verschillen in gecontracteerde leveranciers, toestemming, procedures en andere polisvoorwaarden. Daarom blijft uw eigen polis relevant.
Dat hangt af van uw polis en van wat functioneel nodig en doelmatig is. Een verzekeraar kan werken met gecontracteerde leveranciers en beoordeelt welk hulpmiddel aan de noodzakelijke functie-eisen voldoet. Een voorkeur voor een bepaald merk of model betekent daarom niet automatisch dat dit volledig wordt vergoed.
Dat kan allebei. Uw zorgverzekeraar kan een hulpmiddel in eigendom geven of aan u uitlenen. In de polis staat welke vorm geldt en welke afspraken er zijn over gebruik, vervanging en reparatie.
Voor hulpmiddelenzorg uit het basispakket geldt het verplichte eigen risico in het algemeen vanaf 18 jaar, maar er zijn uitzonderingen. Zorginstituut vermeldt bijvoorbeeld dat veel hulpmiddelen voor verzorging en verpleging op bed worden uitgeleend; bij zo’n leenverstrekking valt het hulpmiddel niet onder het verplichte eigen risico. Controleer daarom de specifieke hulpmiddelregel en uw polis.
Dat verschilt per hulpmiddel en polis. De zorgpolis bevat regels over gebruikstermijnen, vervanging, wijziging en reparatie. Terugkerend regulier onderhoud van hulpmiddelen die u in eigendom krijgt is volgens Zorginstituut vaak voor eigen rekening, terwijl voor sommige hulpmiddelcategorieën aanvullende afspraken gelden.
Voor wettelijke dekking en hulpmiddelvoorwaarden gebruiken we primair Zorginstituut Nederland en Rijksoverheid. De individuele zorgverzekeraar blijft de bron voor uw actuele polisvoorwaarden en de uiteindelijke beoordeling.
1. Zorginstituut Nederland — Hulpmiddelen algemeen (Zvw)
2. Zorginstituut Nederland — Bewegingshulpmiddelen (Zvw)
3. Zorginstituut Nederland — Personenalarmering (Zvw)
4. Zorginstituut Nederland — Hulpmiddelen voor verzorging en verpleging op bed
5. Rijksoverheid — Welke zorg zit in het basispakket?
6. Rijksoverheid — Verschil eigen bijdrage en eigen risico
7. Rijksoverheid — Wat is een aanvullende zorgverzekering?
8. Zorginstituut Nederland — Klachten over vergoedingen (Zvw)
9. Zorginstituut Nederland — Hulpmiddelen voor slechthorenden en doven (Zvw)
10. Zorginstituut Nederland — Hulpmiddelen voor blinden en slechtzienden (Zvw)
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026
TT
Auteur en redactionele review: Team Thuisera. Vergoedingsclaims worden periodiek gecontroleerd aan de hand van actuele primaire bronnen.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 17 augustus 2026